مجری؛ سید مهدی مفیدی: امروز مهمانانی داریم که در حوزه تلفن و تجهیزات مخابراتی فعالیت می‌کنند. با وجود اینکه تلفن همراه بخش بزرگی از زندگی ما را به خودش اختصاص داده، تلفن ثابت همچنان در بسیاری از خانه‌ها، شرکت‌ها و سازمان‌ها استفاده می‌شود.
آقای عباس عظیمی و آقای ایمان مرادی مهمان ما هستند. خوش آمدید. ابتدا خودتان را معرفی کنید.
عباس عظیمی: سلام عرض می‌کنم خدمت شما، همکارانتان و مردم عزیز ایران. عباس عظیمی هستم و حدود سی سال در حوزه تلفن و مراکز تلفن سانترال فعالیت داشته‌ام.
مجری: آقای مرادی، شما هم به بینندگان سلام کنید.
ایمان مرادی: سلام عرض می‌کنم خدمت شما و همه بینندگان عزیز. امیدوارم صبح خوبی را شروع کرده باشند.
مجری: از یک مشکل ساده شروع کنیم. گاهی گوشی تلفن ثابت را برمی‌داریم، اما هیچ صدایی نمی‌شنویم و بوق آزاد وجود ندارد. اولین کاری که باید انجام بدهیم چیست؟
عباس عظیمی: برای عیب‌یابی تلفن بهتر است از ساده‌ترین موارد شروع کنیم.
ابتدا باید سیم خط تلفن را بررسی کنیم؛ همان سیمی که دستگاه تلفن را به پریز وصل می‌کند.
بعد از آن، سیم گوشی و اتصالات دستگاه را بررسی می‌کنیم تا مطمئن شویم مشکل از شل شدن اتصال یا آسیب دیدن سیم نیست.
مجری: اگر سیم‌ها ظاهراً سالم بودند، مرحله بعدی چیست؟
عباس عظیمی: بهتر است یک دستگاه تلفن دیگر که از سالم بودن آن مطمئن هستیم، به همان پریز متصل کنیم.
اگر تلفن دوم درست کار کرد، احتمالاً مشکل از دستگاه اول یا سیم‌های آن است.
اما اگر با تلفن سالم هم بوق نداشتیم، باید خط تلفن را در بخش ورودی ساختمان بررسی کنیم.
مجری: یعنی نباید از همان ابتدا تصور کنیم خط مخابرات خراب شده است.
عباس عظیمی: دقیقاً. ممکن است مشکل بسیار ساده باشد؛ مثلاً سیم ارتباطی درست جا نرفته باشد یا دستگاه تلفن ایراد داشته باشد.
با بررسی مرحله‌به‌مرحله می‌توان محل احتمالی خرابی را مشخص کرد.
مجری: این روزها تلفن‌های بی‌سیم در خانه‌ها بیشتر استفاده می‌شوند. این تلفن‌ها از نظر نگهداری چه تفاوتی با تلفن‌های رومیزی سیم‌دار دارند؟
عباس عظیمی: تلفن‌های بی‌سیم کاربری راحت‌تری دارند؛ چون می‌توانیم هنگام مکالمه در بخش‌های مختلف خانه حرکت کنیم.
اما این دستگاه‌ها به نگهداری بیشتری نیاز دارند. باتری، صفحه‌کلید، پایه شارژ و اتصالاتشان باید در وضعیت مناسبی باشد.
مجری: آقای مرادی، یک مشکل رایج دیگر هم وجود دارد. گاهی وقتی تلفن را برمی‌داریم، صدا خش‌خش می‌کند. به‌خصوص بعضی وقت‌ها در روزهای بارانی این مشکل بیشتر می‌شود. علت چیست؟
ایمان مرادی: خش‌خش کردن تلفن می‌تواند علت‌های مختلفی داشته باشد.
اول باید اتصالات دستگاه بررسی شود. ممکن است سیم گوشی یا سیم خط شل شده باشد یا بر اثر جابه‌جایی دستگاه، اتصال مناسبی برقرار نباشد.
از طرف دیگر، گاهی مشکل به تجهیزات و اتصالات مخابراتی خارج از ساختمان مربوط است.
مجری: یعنی باران هم می‌تواند باعث ایجاد این اختلال شود؟
ایمان مرادی: بله. اگر تجهیزات بیرونی به‌درستی نصب نشده باشند یا در برابر رطوبت محافظت کافی نداشته باشند، آب‌خوردگی می‌تواند باعث اختلال شود.
برای مثال، ممکن است ترمینال‌های ارتباطی بر اثر رطوبت دچار سولفاته شدن شوند. در این حالت کیفیت اتصال کاهش پیدا می‌کند و صدا همراه با خش‌خش شنیده می‌شود.
مجری: این ترمینال‌هایی که روی میز آورده‌اید چه کاربردی دارند؟
ایمان مرادی: این قطعات برای برقراری ارتباط میان کابل‌های تلفن استفاده می‌شوند.
برای مثال، کابل ورودی ساختمان به یک ترمینال متصل می‌شود و از آنجا ارتباط به کابل‌های داخل واحدها منتقل می‌شود.
اگر محل اتصال مناسب نباشد یا رطوبت به آن نفوذ کند، ممکن است در ارتباط تلفنی اختلال ایجاد شود.
مجری: پس اگر تلفن در روزهای بارانی خش‌خش کند، لزوماً مشکل از خود دستگاه نیست.
ایمان مرادی: بله. باید هم سیم و دستگاه داخل خانه بررسی شود و هم احتمال خرابی اتصالات بیرونی در نظر گرفته شود.
مجری: آقای عظیمی، شما گفتید سال‌ها در زمینه مراکز تلفن سانترال فعالیت کرده‌اید. خیلی از مردم نام سانترال را شنیده‌اند، اما شاید دقیق ندانند چه کاری انجام می‌دهد.
عباس عظیمی: سانترال یک مرکز مدیریت ارتباطات تلفنی است که بیشتر در شرکت‌ها، اداره‌ها و سازمان‌ها استفاده می‌شود.
فرض کنید در یک شرکت تعداد زیادی کارمند فعالیت می‌کنند و همه آن‌ها به ارتباط تلفنی نیاز دارند.
قرار نیست برای هر کارمند یک خط شهری مستقل در نظر گرفته شود. می‌توان یک مرکز سانترال نصب کرد و برای کارکنان شماره داخلی تعریف کرد.
مجری: یعنی کارمندان با شماره‌گیری داخلی می‌توانند با هم ارتباط برقرار کنند؟
عباس عظیمی: بله. هر کارمند یک شماره داخلی دارد و افراد داخل مجموعه می‌توانند از طریق آن با یکدیگر تماس بگیرند.
در کنار این موضوع، دستگاه سانترال تماس‌های ورودی و خروجی مجموعه را نیز مدیریت می‌کند.
مجری: تماس با بیرون از سازمان چگونه انجام می‌شود؟
عباس عظیمی: خطوط شهری به مرکز سانترال متصل می‌شوند. دستگاه می‌تواند تماس‌های داخلی را مدیریت کند و امکان تماس با خارج از مجموعه را نیز فراهم کند.
به این ترتیب، ارتباطات تلفنی سازمان با نظم بیشتری انجام می‌شود.
مجری: تلفن گویایی که در بسیاری از سازمان‌ها می‌شنویم هم به سانترال مربوط است؟
عباس عظیمی: بله. یکی از امکانات مراکز سانترال، اپراتور گویاست.
وقتی با یک سازمان تماس می‌گیرید، ممکن است پیام ضبط‌شده‌ای پخش شود و از شما بخواهد برای ارتباط با بخش‌های مختلف، شماره مشخصی را وارد کنید.
سانترال می‌تواند تماس را بر اساس انتخاب شما به داخلی مربوط هدایت کند.
مجری: چه امکانات دیگری دارد؟
عباس عظیمی: امکان ایجاد صف انتظار، مدیریت تماس‌های ورودی و خروجی، هدایت تماس به داخلی‌ها و در برخی سامانه‌ها ضبط مکالمات وجود دارد.
البته امکانات دقیق به نوع و مدل دستگاه و نحوه راه‌اندازی آن بستگی دارد.
مجری: درباره اپراتورهای گویا نکته جالبی وجود دارد. صدای بعضی از گویندگان حرفه‌ای در تعداد زیادی از سازمان‌ها شنیده می‌شود. امیدواریم هنگام استفاده از آثار صوتی، حقوق گویندگان هم رعایت شود.
حالا یک سؤال قدیمی بپرسم. زمانی به ما می‌گفتند دستگاه تلفن را به پریز برق وصل نکنید. چرا چنین کاری باعث خرابی تلفن می‌شود؟
ایمان مرادی: چون دستگاه تلفن برای اتصال مستقیم به برق شهری طراحی نشده است.
ولتاژ و ساختار مدار مخابرات با برق شهری تفاوت دارد. اگر دستگاهی که ورودی تلفن دارد به اشتباه به برق شهری متصل شود، ممکن است مدارهای داخلی آن آسیب جدی ببینند.
مجری: آیا شکل جدید سوکت‌ها باعث شده احتمال چنین اشتباهی کمتر شود؟
ایمان مرادی: بله. در بسیاری از دستگاه‌ها، اتصال تلفن از طریق سوکت‌های مخصوص انجام می‌شود که با دوشاخه‌های برق تفاوت دارند.
این تفاوت در شکل اتصال به کاهش احتمال اشتباه کمک می‌کند.
مجری: یکی از موضوعاتی که تقریباً همه خانواده‌ها با آن سروکار دارند، اینترنت ثابت است. این قطعه‌ای که در دست من است اسپلیتر نام دارد. کار آن چیست؟
ایمان مرادی: اسپلیتر برای جدا کردن سیگنال تلفن از سیگنال اینترنت در خطوطی که از فناوری ADSL استفاده می‌کنند به کار می‌رود.
در این فناوری، اینترنت و تلفن روی یک خط ارتباطی قرار دارند. اسپلیتر کمک می‌کند سیگنال‌های مربوط به اینترنت و مکالمه تلفنی از هم تفکیک شوند.
مجری: اگر اسپلیتر نداشته باشیم، چه مشکلی ممکن است ایجاد شود؟
ایمان مرادی: ممکن است هنگام استفاده از اینترنت یا تلفن، نویز و اختلال ایجاد شود.
اسپلیتر برای کاهش این تداخل طراحی شده است تا بتوان از تلفن و اینترنت روی یک خط به شکل مناسب‌تری استفاده کرد.
مجری: یعنی یک ورودی دارد و خروجی‌های جداگانه برای مودم و تلفن فراهم می‌کند.
ایمان مرادی: بله. خط ورودی به اسپلیتر متصل می‌شود و سپس ارتباط مناسب به دستگاه تلفن و مودم می‌رسد.
مجری: آقای عظیمی، درباره نگهداری تلفن‌های بی‌سیم هم چند نکته کاربردی بگویید. خیلی از خانواده‌ها از این دستگاه‌ها استفاده می‌کنند.
عباس عظیمی: یکی از مشکلات رایج تلفن‌های بی‌سیم، خرابی یا سخت کار کردن صفحه‌کلید است.
در بعضی محیط‌ها، به‌ویژه آشپزخانه یا کارگاه، چربی و گردوغبار روی دستگاه می‌نشیند و به مرور وارد بخش‌های مختلف آن می‌شود.
این آلودگی می‌تواند باعث شود بعضی کلیدها درست عمل نکنند.
مجری: برای همین است که گاهی یک عدد را چند بار فشار می‌دهیم، اما شماره‌گیری انجام نمی‌شود؟
عباس عظیمی: بله. ممکن است صفحه‌کلید نیاز به سرویس داشته باشد یا قطعه مربوط به آن باید تعویض شود.
بهتر است چنین تعمیراتی توسط فرد متخصص انجام شود.
مجری: درباره باتری تلفن بی‌سیم چه نکته‌ای وجود دارد؟
عباس عظیمی: باید از باتری مناسب و قابل شارژ استفاده شود.
بسیاری از تلفن‌های بی‌سیم برای باتری‌های شارژی از نوع نیکل متال هیدرید طراحی شده‌اند.
نباید به‌جای این باتری‌ها از باتری‌های معمولی غیرقابل شارژ استفاده کرد؛ چون دستگاه برای شارژ کردن باتری طراحی شده و استفاده از باتری نامناسب می‌تواند خطرناک باشد.
مجری: بعضی‌ها فکر می‌کنند اگر تلفن بی‌سیم را پس از شارژ کامل روی پایه بگذارند، باتری زودتر خراب می‌شود. شما چه توصیه‌ای دارید؟
عباس عظیمی: در تلفن‌هایی که برای قرار گرفتن روی پایه شارژ طراحی شده‌اند، بهتر است مطابق دستورالعمل سازنده عمل شود.
در بسیاری از مدل‌ها می‌توان گوشی را پس از استفاده روی پایه قرار داد تا برای تماس بعدی آماده باشد.
مهم این است که باتری مناسب دستگاه استفاده شود و شیوه نگهداری آن مطابق مشخصات همان مدل باشد.
مجری: موضوع دیگری که این روزها درباره آن زیاد می‌شنویم، فیبر نوری است. تفاوت اصلی آن با خطوط قدیمی تلفن چیست؟
عباس عظیمی: در فناوری فیبر نوری، اطلاعات به‌جای انتقال از طریق سیم‌های مسی، با استفاده از نور در تارهای مخصوص منتقل می‌شوند.
این فناوری ظرفیت بالایی برای انتقال داده دارد و می‌تواند برای ارائه خدمات اینترنت و تلفن استفاده شود.
مجری: این قطعه‌ای که همراهتان آورده‌اید به فیبر نوری مربوط است؟
عباس عظیمی: بله. بخشی از تجهیزات اتصال فیبر نوری است.
در داخل کابل فیبر نوری، تارهای بسیار ظریفی وجود دارد که اطلاعات از طریق آن‌ها منتقل می‌شود.
به همین دلیل باید در نگهداری و جابه‌جایی این تجهیزات دقت کرد تا تار فیبر آسیب نبیند.
مجری: آیا می‌توان تلفن ثابت را هم روی بستر فیبر نوری دریافت کرد؟
عباس عظیمی: بله. در این بستر امکان ارائه خدمات تلفن نیز وجود دارد.
همچنین برای شرکت‌ها و سازمان‌ها می‌توان خدماتی فراهم کرد که چند خط و ارتباط تلفنی را از طریق تجهیزات مناسب مدیریت کنند.
مجری: یعنی فیبر نوری فقط مخصوص اینترنت نیست.
عباس عظیمی: دقیقاً. می‌تواند بستر ارائه خدمات ارتباطی مختلف باشد.
مجری: از هر دو مهمان عزیز، آقای عباس عظیمی و آقای ایمان مرادی، ممنونم. امروز درباره عیب‌یابی تلفن ثابت، علت خش‌خش صدا، کارکرد سانترال، نگهداری تلفن بی‌سیم، اسپلیتر و فیبر نوری توضیحات خوبی شنیدیم.
عباس عظیمی: از شما و همکارانتان تشکر می‌کنم.
ایمان مرادی: من هم ممنونم. امیدوارم نکات مطرح‌شده برای مردم کاربردی باشد.