حسام‌الدین خضری: بسیاری از ما صبح‌ها پیش از هر کاری سراغ خبرهای اقتصادی می‌رویم؛ چون تصمیم‌های اقتصادی بر زندگی روزانه‌مان اثر مستقیم دارد. امروز محمدحسین مؤمنی کنار ماست تا چند خبر مهم را بررسی کنیم. آقای مؤمنی، از کجا شروع کنیم؟
محمدحسین مؤمنی: از مصوبه تازه هیئت وزیران درباره ساخت‌وساز مسکن در استان‌های تهران و البرز شروع کنیم؛ مصوبه‌ای که منتقدان از آن با عنوان «گران‌سازی تهران و کرج» یاد می‌کنند. بر اساس این مصوبه محدودیت‌هایی برای ساخت‌وساز در نظر گرفته شده است. نگرانی منتقدان این است که در شرایط کمبود عرضه مسکن، چنین محدودیت‌هایی قیمت را بالاتر ببرد.
مجری: البته شاید هدف این باشد که تراکم جمعیت تهران و کرج کمتر شود و بخشی از جمعیت به شهرهای دیگر بروند.
محمدحسین مؤمنی: موافقان مصوبه همین استدلال را دارند. مسئله این است که مردم از شلوغی، آلودگی و ترافیک تهران خبر دارند، اما بسیاری از آن‌ها به دلیل شغل، امکانات و خانواده‌شان اینجا زندگی می‌کنند. اگر در شهرهای دیگر فرصت شغلی و خدمات مناسب فراهم نشود، محدود کردن ساخت‌وساز به‌تنهایی مسئله جمعیت را حل نمی‌کند.
مجری: پس درباره زوج‌های جوانی که تازه وارد بازار مسکن می‌شوند چه باید کرد؟
محمدحسین مؤمنی: هر سال با ازدواج زوج‌های جوان، تقاضای تازه‌ای به بازار اضافه می‌شود. اگر عرضه متناسب با این تقاضا نباشد، فشار قیمت بیشتر می‌شود. نباید تصمیمی بگیریم که جوان برای داشتن خانه‌ای کوچک نیز با مانع بزرگ‌تری مواجه شود. خانه باید امکان شروع و رشد تدریجی زندگی را فراهم کند.
مجری: موافقان طرح به محدودیت منابع آب و مسائل زیست‌محیطی هم اشاره می‌کنند.
محمدحسین مؤمنی: این دغدغه‌ها جدی است؛ اما پیش از آنکه صرفاً ساخت‌وساز را محدود کنیم، باید هدررفت آب در شبکه فرسوده توزیع و ظرفیت زیرساخت‌ها را بررسی کنیم. جابه‌جایی شهرک‌های صنعتی هم در مصوبه مطرح شده که اجرای آن آسان نیست. تصمیم‌گیران با مسائل پیچیده‌ای روبه‌رو هستند؛ با این حال، اثر تصمیم‌ها بر توان خرید مسکن جوانان باید جدی گرفته شود.
حسام‌الدین خضری: به‌ویژه اینکه در گذشته خانواده‌ها گاهی خانه را کم‌کم می‌ساختند و متناسب با توان مالی‌شان آن را تکمیل می‌کردند.
محمدحسین مؤمنی: بله، ساخت تدریجی هم می‌تواند یکی از راهکارهای قابل بررسی باشد. مسئله فقط این نیست که خانه‌ها چهل متر باشند یا بزرگ‌تر؛ باید راهی برای ورود خانواده‌ها به بازار مسکن وجود داشته باشد.
مجری: خبر بعدی درباره فروش آنلاین طلاست. چه تغییری رخ داده؟
محمدحسین مؤمنی: در اختیارات بانک مرکزی درباره سکوهای فروش آنلاین طلا تغییراتی رخ داده است. پیش از این بانک مرکزی درباره ساعت فعالیت سکوها و برخی مجوزهای آن‌ها نقش داشت. طبق تغییر جدید، تعیین ساعت فعالیت و تأیید صدور یا تمدید مجوز به شکل پیشین در اختیار بانک مرکزی نخواهد بود.
مجری: قبلاً نظارت بانک مرکزی روی چه چیزی متمرکز بود؟
محمدحسین مؤمنی: بخش مهمی از نظارت، به پشتوانه فیزیکی طلا و جلوگیری از فروش بدون موجودی واقعی مربوط می‌شد. مدتی پیش مشکلی در این حوزه پیش آمده بود که ظاهراً برطرف شده است. اصل موضوع این است که حقوق خریدار و اطمینان از پشتوانه معاملات حفظ شود.
مجری: درباره فروش نان هم طرح تازه‌ای مطرح شده است.
محمدحسین مؤمنی: بله، قرار است فروش نان بر مبنای وزن آغاز شود و نان سنگک در مرحله نخست باشد. هدف این است که کم‌کردن اندازه نان به کم‌فروشی منجر نشود. در این روش، نان پس از پخت وزن می‌شود و مبلغ خرید بر اساس وزن آن محاسبه خواهد شد. جزئیات اجرا و اطلاع‌رسانی دقیق آن اهمیت زیادی دارد.
مجری: نان بخش مهمی از سفره مردم است و باید هم وزن و هم قیمت آن روشن باشد. خبر کالابرگ چه می‌گوید؟
محمدحسین مؤمنی: اعتبار کالابرگ برای گروهی از خانوارها پانصد هزار تومان افزایش یافته است، اما این افزایش فعلاً شامل همه دریافت‌کنندگان نمی‌شود. بر اساس آمار اعلام‌شده، حدود ۹ میلیون و ۴۹۷ هزار خانوار، معادل نزدیک به ۲۴ میلیون و ۴۶۹ هزار نفر، مشمول این مرحله هستند.
مجری: چرا افزایش اعتبار برای همه خانوارها اجرا نشده است؟
محمدحسین مؤمنی: توضیح مسئولان محدودیت منابع مالی است. گفته‌اند نخست خانوارهایی که از نظر اقتصادی در گروه‌های ضعیف‌تر قرار دارند مشمول افزایش می‌شوند و در صورت تأمین منابع، درباره دیگر گروه‌ها نیز اقدام خواهد شد.
مجری: امیدواریم این کمک‌ها در کنار کنترل قیمت‌ها بتواند فشار معیشتی خانواده‌ها را کمتر کند.
محمدحسین مؤمنی: دقیقاً. مسئله اصلی این است که خانوار هنگام خرید مایحتاج اولیه با مشکل روبه‌رو نشود و سیاست‌ها در زندگی واقعی مردم نتیجه داشته باشد.