علیرضا زادبر: آقای دکتر، اروپا چه خبر است، بهویژه فرانسه؟ از تقریباً سه هفته پیش ما یک بخشی از بحثمان اختصاصاً در مورد فرانسه خواهد بود، آلبانی، میلان و چند کشور اروپایی دیگر، اما لایههای دیگری هم دارد. من در ادامه میپرسم. ابتدا توضیح بدهید این چیزی که ما الان داریم در فرانسه میبینیم، آیا یک امر عادی، طبیعی و تکراری است و در تاریخ فرانسه متعدد تکرار شده و چه خواهد شد؟
سلام به مجاهدان، ملت و مواضع اقتدار
اجازه میخواهم که اگر بشود یک سلام بلند کنم به مجاهدان قهرمان نیروهای مسلح کشورمان که ما استقلالمان، عزتمان، ماندنمان، موجودیتمان، وحدت ملیمان، تمامیت ارضیمان و تداوم هویتمان را مدیون قهرمانیها و جانفشانیها و شهامت و شهادتطلبی و ایستادگی و توانمندی و خردمندی آنها هستیم. و یک سلام بلند دیگر بکنم خدمت ملت مبعوث در خیابان، قهرمانان گمنامی که فحش میشنوند، تحقیر میشوند، بعضی جریانهای داخلی دائم حرف از جمع کردنشان میکنند، میگویند ماهوارهها بهشان بد و بیراه میگویند و آنها را مزدور میخوانند. خیلیهایشان وضعیتهای اقتصادی دشوار دارند، اما پای ایران، پای استقلال، پای عدالتطلبی، پای انقلاب ایستادند و یک مقاومت حماسی بینظیر و بیبدیل در تاریخ را رقم زدند و امنیت شهرهای ما را تأمین کردند. یک سلام بلند هم به آنها. و سوم، تشکر کنم از مواضع دلاورانه و شجاع دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان، سردار رضایی، که محکم محکم و مقتدرانه صدای اقتدار ایران است. این سه جریانی که عرض کردم صدای اقتدار و استقلالاند. اول با سلام به آنها شروع کنم، با اجازهتان، و ادامه بدهم. بر علیکم سلام از طرف این سه جریان. بفرمایید.
بحرانهای ساختاری نظام سرمایهداری
شهریار زرشناس: خب ببینید، ماجرای کشورهای سرمایهدار. ببین این ماجرایی که در فرانسه میگذرد، ماجرای نظام سرمایهداری است. شما برگردید به قرن نوزده، یعنی از زمانی که اصلاً لیبرالیسم آمد به عنوان ایدئولوژی اصلی نظام سرمایهداری لیبرال ایجاد شد. شما هر از گاهی این از نفس افتادنها را دارید توی نظام سرمایهداری. چرخه اساساً این است. ببین نمیشود نظام سرمایهداری باشد، لیبرالیسم حاکم باشد، شما فرق نداشته باشید، فساد نداشته باشید، فاصله طبقاتی نداشته باشید، بیکاری نداشته باشید. نمیشود. شما بروید اصلاً به گزارشهای اقتصادی در قرن نوزده فرانسه نگاه کنید، انگلستان را نگاه کنید، پروس و بعد آلمان را آن زمان را نگاه کنید، آمریکا را نگاه کنید. به آثار نویسندگان نگاه کنید. بروید امیل زولا بخوانید: کتاب «پول»، کتاب «ژرمینال»، کتاب «زمین». بروید بالزاک بخوانید: «آرزوهای بر باد رفته» درباره اینکه چطور انقلاب فرانسه کلی شعار داد، همانطور که در بیان اصلی هم بود، بعد هیچکدام را عملیاتی نکرد. مردم توی خیابان چهارده ژوئیه، هفت، هشت و نه سنگر بستند، انقلاب کردند، آخرش حاصل کار به نفع لیبرالیسم و سرمایهداری بود. ببینید پس اینکه نظام سرمایهداری از نفس میافتد غیرعادی نیست. اما الان و در این شرایط یک سری بحثهایی هست که در واقع معنای این رویدادها را تا حدی متفاوت هم میکند و من درباره آنها صحبت میکنم.
ببینید ما سابقه همین فرانسه را ببینیم. چند سال پیش جلیقهزردها هر شنبه میآمدند توی خیابان، قبل از کرونا. الان شد. بعد هم ما نگاه کنیم توی آلمان از زمانی که بهخصوص از زمانی که از دهه یکهزار و سیصد و هشتاد که نئولیبرالیسم حاکم شد، همان چیزی که متأسفانه در ایران ما هم از نظر اقتصادی جریان غربگرا تا حدی سعی کرد حاکمش کند و جریان انقلابی جلویش ایستاد، ولی خب به هر حال جریان غربگرا تأثیر خودش را گذاشته و بسیاری از مشکلات اقتصادی که امروز مردم ما ازش رنج میبرند نتیجه سیاستهای نئولیبرالی این جریان غربگرا است و نه نتیجه انقلاب. خب جریان غربگرا توی فرانسه هم حاکم شد دیگر. از دهه یکهزار و هشتاد، مکرون نئولیبرالترین رئیسجمهور فرانسه است از زمانی که آمده. یعنی حتی میدانید حتی جریانهای موسوم به سوسیالیسم اولاند هم سیاست اقتصادی نئولیبرال داشتند.
مکرون از همه اینها نئولیبرالتر است. مکرون از زمانی که آمد سن بازنشستگی را کم کرد، فشارهای اقتصادی را زیاد کرد و موجودی صندوق بازنشستگی را کم کرد، بیمهها، نه مالیاتها، هزار بلا بر سر جریانهای بصیر کارگران و فرودستان آورد. مهم این هست که ما بدانیم اقتصاد سرمایهداری نئولیبرال هر جا که حاکم شده — توی آمریکای دوران ترامپ دوره اول ترامپ شما بروید ببینید ما چند تا شورش بزرگ زنجیرهای داریم که گارد ملی وارد شد، بخشش ارتش وارد شد — آلمان دهه یکهزار و نهصد و نود را ببینید، شورشهای مونیخ، استکهلم دو هزار و فکر کنم هفده را ببینید، لندن دو هزار و یازده یا دو هزار و سیزده را ببینید. تمام پر است. یعنی ببینید اینها نشاندهنده یک جنبش هم آمریکایی است که ایجاد شد: والاستریت، والاوبام. بله بله. اصلاً ببینید اینها نتیجه این هست. اینها طبیعی است. نظام سرمایهداری لیبرال، سم نئولیبرال این بازیها را دارد. یعنی سرمایهداری لیبرال به طور طبیعی قرن هجده نوزده، سم نئولیبرال بدترش را دارد. چرا؟ چون از دولت در قبال جامعه مسئولیتزدایی میکند، اهمیتی نمیدهد. ببینید اینکه الان دانشآموزان فرانسوی میآیند توی خیابان میگویند آقا ما معلم نداریم، چون سیاست نئولیبرالی به جامعه، به بدنه اجتماعی، به دانشآموز، به کودک، به بزرگسال اهمیتی نمیدهد، به نیروی کار. همانطور که نئولیبرالهای داخلی غربگرای ما میگفتند آقا افتخارمان این است که مثلاً خانه نساختیم. این همان است. یعنی بیتوجهی. ببینید خب این اتفاق افتاده.
افول نظم جهانی و ظهور قدرتهای جدید
یک نکته دیگر توی این اتفاق هم این است. ببینید جهان هم که در بیان عالی بود، جهان در یک دوران انتقالی به سر میبرد. یک نظم جهانی که از حدود سالهای میان دهه مثلاً یکهزار و یکصد و سی تا یکهزار و سیصد و چهل میلادی حاکم شده بود و آمریکا شده بود عنصر اصلیاش، ارباب اصلیاش، عنصر هژمونی آن نظم، دارد تغییر میکند، چون آمریکا رو به افول گذاشته به طرز وحشتناکی. اقتصاددانان غربگرای ما هرچه میخواهند باور نکنند، واقعیات اقتصادی و آنچه که حقیقتاً در جریان در حیات مردم آمریکا، مردم آمریکا لمس میکنند نشان میدهد. نمونهاش شما بروید به سخنرانی مراسم تحلیف دور دوم ترامپ گوش بدهید. خودش برمیگردد میگوید من میخواهم آمریکا را دوباره برگردانم به دوران اقتدارش. یعنی نیست. خودش دارد میگوید. آقا خیابانهای ما خراب است. خودش میگوید ما زیرساختهایمان نابود است. خودش دارد میگوید. میگوید ما اتوبوسهایمان، مترویمان ویرانه است، ساختمانهایمان دارد فرو میپاشد. اینها توی بیانات خود ترامپ است و توی آن مراسم تحلیف میگوید آقا من میخواهم دوباره آمریکا را مقتدر کنم. شعار انتخاباتیاش بود دیگر: دوباره بزرگ، دوباره بزرگ، دوباره بزرگ. ببین خب این چیست؟ این نشان میدهد آقا بحران مثل موریانه اینها را خورده. آمریکا به عنوان قدرت اول رو به افول دارد میرود و قدرتهای جدیدی دارند سر بلند میکنند. یعنی جهان دارد وارد یک نظم جدیدی میشود. از زمانی که نظام جهانی را اینها راه انداختند از رنسانس به بعد، از قرن چهارده و پانزده میلادی که اول پرتغالیها بعد اسپانیا و غیره بودند تا امروز، جهان همیشه یک ارباب اصلی هژمونیک داشته؛ یک مجموعه شبکه کشورهای سرمایهداری متروپل استثمارگر امپریالیست و جهان پیرامونی تحت سلطه ویرانشده، غارتشده، استثمارشده، استعمارشده است. خب من این را فقط بگویم. بله الان این اتفاق دارد میافتد که آن جهان دارد وارد یک نظم جدیدی میشود که دیگر ارباب اول هژمونیک ندارد. یعنی آن دارد افول میکند و بعد قدرتهای جدیدی دارند ظهور میکنند که این بار در شرق جغرافیای عالماند: روسیه و چین و ایران.
نقش تنگه هرمز و جنگ تحمیلی در بحران اروپا
علیرضا زادبر: آقای مکرون گفته که همین امروز در قطر گفته که هزینه حمل و نقل دریایی ده برابر شده. در مورد علت افزایش هزینهها و گرانی در اروپا که صحبت میکند امروز در قطر گفته که هزینه حمل و نقل دریایی ده برابر شده. برخیها در داخل میگفتند که اگر ما تنگه هرمز را بسته نگه داریم و ببندیم، نهایتاً کارکردش یک ماهه دو ماه از کارکرد میافتد و اثری هم روی اقتصاد جهانی نخواهد داشت. آیا این چیزی که الان در اروپا دارد اتفاق میافتد فقط فرانسه هم نیست، در میلان هست، در آلمان هست، در اسپانیا هست، آیا ریشه در نظام سرمایهداری دارد یا از تبعات جنگی است که به ایران تحمیل کردند؟ چون ترامپ دیشب گفته که این کاری که در فرانسه دارد رخ میدهد تقصیر مسلمانها و مهاجر است. امروز مکرون گفته نه اصلاً ربطی به این ماجرا ندارد. تنگه هرمز بسته شدنش، جنگ به ایران چقدر نقش داشته؟ این را بفرمایید تا یک بخشی از خود مکرون ببینیم.
شهریار زرشناس:چشم. ببینید من یک نکته، دو تا نکته را بگویم. یکی اینکه ببینید ما این رخدادی که توی اروپا است الان توی بعضی کشورهای اروپایی و اگر اینها مهارش نتوانند بکنند گسترش هم پیدا میکند. اولاً آن تصویر رویایی سرسبز خیالی بهشتگونه غرب را نشان میدهد که اینطوری نیست. اگر فرصت بشود با مثالهای عینیاش ما توی بخش بعدی میخواهیم مقایسه کنیم اعتراضات در ایران و فرانسه را؛ آنجا این را میفهمیم. این بخش دوم ماجرا این است. ببینید همیشه فاکتور درست است. نظام سرمایهداری کلاً هر از گاهی دچار بحران میشود، از نفس میافتد، ولی فاکتورهای بیرونی میتوانند مؤثر باشند؛ فاکتورهایی مثل جنگ مثل رخدادهای خاص. این بار آن فاکتور بیرونی فاکتور همین که توی سخن مکرون هم بوده فشار ناشی از بسته شدن تنگه هرمز.
ببینید تنگه هرمز حدود بیست درصد تجارت جهانی توی کنترلش است. با نبود، با بسته شدن تنگه هرمز در واقع بسیاری از مواد مورد نیاز برای حتی کشاورزی توی اروپا، غیر از حالا مسئله سوخت، بسیاری از این مواد به آنجا نمیرسد. شما ببینید چند سال، چند ماه پیش قبل از این توافق، قبل از اینکه پیمان اسلامآباد منعقد بشود، حتی اتحادیه اروپا، سازمان امنیت غذایی اتحادیه اروپا بیانیه داده بود گفته بود چند هفته دیگر این وضع ادامه پیدا کند امنیت غذایی اروپا به خطر میافتد. بنابراین بخشی از ماجرا قطعاً بخش تشدیدکننده ماجرا مربوط به تحولاتی است که از نظر اقتصاد جهانی رخ داده به واسطه جنگ، یعنی تجاوز امپریالیستی آمریکا به ایران و دفاع نیرومند و پیروزمند ایرانیان. بخشش هم برمیگردد به آن تغییراتی که در ساختار جهانی و افول آن امپریالیسم هژمونیک دارد رخ میدهد. بخش دیگرش هم از حاصل روند طبیعی نظام سرمایهداری است که از اوایل قرن بیستم وارد دوران بحران خودش شده و هر از گاهی نفسش به شماره میافتد و یک سکته میکند تا زمانی که نهایتاً آن سکته نهایی را بزند. پس سه تا فاکتور با همدیگر جمع شدهاند این وضع را ایجاد کردهاند.
آن کسانی که میگویند تنگه هرمز را ما میبستیم، اولاً میدانید که اینها مدعی بودند خیلی که ایران نمیتواند ببندد. آره آن گفت که شما اصلاً نمیتوانید ببندید. بعد میگفتند اگر هم ببندید تنگه هرمز را نمیتوانید بسته نگه دارید. اگر هم بسته نگه دارید در اقتصاد جهان تمام حرف الکی است آقای دکتر. تمام حرف الکی. یعنی اینها حرفهایی است که جنگ روانی است، جنگ شناختی است به تعبیری که حالا حضرت امام مجتبی خامنهای عزیز به کار میبردند و پیام اخیر صحبت اخیراً بوده. دقیقاً جنگ شناختی است. اینها برای این هست که ایران را به مردم ایران القا کنند، یعنی مردم را غافل کنند از قدرت بزرگی که دارند، از توانایی که دارند، از موقعیت ژئوپلتیکی که دارند و از چشماندازهایی که پیش رویشان است. اینها برای گول زدن مردم است. همانطور که گول میزدند میگفتند توی آمریکا فقیر نیست، توی فرانسه فقیر نیست، کسی گرسنه نیست، پلیس خشونت ندارد، کسی را بازداشت نمیکند، توی زندانها نمیدانم تجاوز جنسی رخ نمیدهد. هم توی اینها همه دروغ بود. همانطور که اصلاً مدعای آزادی بیان که آقا تو امنیت را به هم بزنی پلیس میآید ناز و نوازشت میکند به جای اینکه باهات برخورد کند. همانطور که همه اینها دروغ بود. همانطور که اینکه فاصله طبقاتی نداریم، تورم داریم همه آنجا راحتاند با یک ماه حقوق آیفون میخرند با دو ماه حقوق خانه میگیرند. اینها همه بیاساساند. شما کافیست اصلاً بروید رمانهای نویسندگان معاصر فرانسوی را بخوانید. شما بروید مارگریت دوراس بخوانید. شما بروید فیلمها را ببینید. موج میزنید دروغها را. کیا میگفتند این دروغها را؟ جریان رسانهای در واقع رسانههای نئولیبرال غربگرای مدافع سرمایه نئولیبرال در ایران میگفتند و بخش مهمی از روشنفکر ایران. ببینید مدیر تکنوکرات ما توهم داشت. توهم داشت. تصور میکرد که توسعه به شیوه غربی و تبعیت از نظام سرمایهداری یک بهشت میسازد. جریان روشنفکری ما هم این را تبلیغ و ترویج میکرد. رسانههای متأثر از جریان روشنفکری هم ژورنالیستهایشان هم این را از صبح تا شب پمپاژ میکردند به خورد دانشجو میدادند. استاد ما سر کلاس این حرفها را میزد. هنوز هم بعضی. الان ازشان بپرسید که چرا در فرانسه دانشآموزان و دانشجویان مهاجران مسلمانها ریختهاند توی خیابان، چرایی را نمیگویند.
نمیگویند علت اینکه در واقع در آنجا تظاهرات از چند روز حکومت نظامی است. چیزی نمیگویم با اینکه روی ذهن جوان فرانسوی ایران اینترنشنال سوار نیست. بله منافقین شبکه ندارند، سلطنتطلبها نیستند، اپوزیسیون ندارند. دقیقاً همینطور. ندارند. عمو ترامپ به کمکشان نمیآید. یعنی دانشجوی فرانسوی نمیگوید بیا کمکم کن. هیچکدام اینها آنجا نیست. کاملاً ببین هست ولی نمیگویند. خب آقا اصلاً هرچه شما بگو چرا اینها اعتراض دارند به چی اعتراض دارند. ببینید اینها فرودستاناند. فرودستان جامعه سرمایهداری فرانسه. هر زمانی که سرمایه دچار بحران میشود یک مقدار زیادی فرودستان را از چرخه از زندگی معمولی با آن حداقلها پس میگیرند. شاید کورتکس مغزشان کوچک است. یعنی چیز شدن تبار آسیایی پیدا کردن کورتکسها کوچک شده. یعنی اینها را بهشان توی جامعهشناسی میگویند سه دکل. خود غرب هم غربزده داریم. یعنی اینجوری باشد. ببینید توی خود غرب به این معنا که فکر کنند بقیه بگویند کورتکسمان کوچک است یا در کودکی ما اتاقمان داریم. همین. ببینید اینها توصیه در واقع توجیهات یک ذهن مفلوک وامانده منفعل استحمارشده است که اساساً حقیقت را نمیتواند ببیند. یعنی ببین ذهنی که تمایلهای نژادی دارد یستی دارد. ذهنی که میگوید با دوستات را ببین دوستات کیان بعد با تغییر میگوید دوستای ما حوثیان دوستای ما اینان ولی ببین دوستای فلانی دارم توی دفتر رئیسجمهور ترکیه فلانی میآید میرود. آقا تو همین جا داری طبقاتی و نژادپرست میبینی. حالا سری قبل از ما شکایت کردند دیگر ادامه ندهید دکتر.
پیام به مکرون و تناقض ادعاهای غربی
خود مکرون میگوید که باعث شد که تنگه هرمز بسته بشود این اعتراضات شکل بگیرد و گرانیها. اما یک عدهای در کشور ما میگویند نه تنگه هرمز اثری ندارد و این حرفها. حالا همیشه حرف غربیها را گوش میدهند اینجا نه. ببینید مکرون چی میگوید به سؤال ما هم جواب بدهید. سؤال خوبی است. یت امانوئل مکرون درباره اعتراضات اخیر فرانسه گفته: «ما در جنگ با ایران مشارکت نداشتیم اما در حال تجربه تبعات آن هستیم.» این در حالی است که وزیر دفاع فرانسه پیشتر به کمک این کشور به رژیم صهیونیستی در رهگیری پرتابههای ایران اذعان کرده بود. پیام شما به رئیسجمهور فرانسه چیست؟ لطفاً پاسخ خود را به شماره سی هزار صد و سی پیامک فرمایید.
علیرضا زادبر: آقای دکتر یک گزارههایی در همه این سالها مطرح بود از حالا مشروطه به این طرف. فرانسه، پاریس یک کعبه آملی بود برای روشنفکران ایرانی و آن شعار معروف انقلاب فرانسه آزادی برابری برادری. خب خیلی کار شد خیلی نوشته شد ساخته شد. یک گزارهای وجود دارد الان شهروند ایرانی دارد مقایسه میکند میگوید خب من هجده و نوزده دی داشتم اینها هم اعتراضات دارند. حالا علت اعتراضات چیه بخش دوم را نمیگویند. بالاخره فرانسویها ریختهاند توی خیابان حتماً یک مسئلهای دارند. فقط فرانسه هم نیست من بارها گفتم چند کشور دیگر هم هست. اما وقتی میخواهند در مورد ما صحبت کنند توصیه به رعایت اخلاق آزادی آزادی بیان میکنند ولی انگار در اندیشه سیاسی و عمل سیاسی غربیها وقتی امنیت خودشان به خطر میافتد اخلاق هم کنار میروند برخورد میکنند. این ریشه در چه مبانی فکری دارد؟ امنیت چقدر مهمتر از اخلاق است برایشان آقای دکتر؟
دوگانگی آزادی بیان و امنیت در نظامهای لیبرال
شهریار زرشناس: ببینید شما سابقه تمام رژیمهای لیبرالیست سرمایهداری غربی را همه را میخواهید کانادا باشد میخواهید فرانسه باشد میخواهید آلمان باشد میخواهید آمریکا باشد همه را نگاه کنید. تمام این شعارها درباره اینکه هم آزادی بیان و جریان آزاد اطلاعات و اجازه بدهیم اعتراض بشود تا لحظهای هست که احساس خطر جدی نکنند. شما ببینید سال دو هزار و یازده وقتی که لندن شورش شد شورش گرسنگان هم بود یک هفته لندن به هم ریخت. پلیس اول شانزده اول شانزده هزار پلیس آوردند بعد ارتش وارد شد. یعنی شما بروید سرکوب کردند. گفتند کسانی که ببینیم تابعیت انگلیسی ازشان میگیریم سنگینترین برخوردها را کردند. سابقه دارد این آقای دکتر. توی کانادا وقتی که کامیوندارها اعتراض کردند مال چهار هفت هشت سال پیش است یک مقطع کوتاهی دولت تحمل کرد بعد اعلام کرد آقا من ارتش را وارد میکنم علیه اعتصابگرها. هیچ نمونهای ما توی نظام سرمایهداری نداریم.
میخواهیم حتی رماننویسها بهش اشاره کردم مثلاً جک لندن یک رمانی دارد به نام «پاشنه آهنین» دارد توصیف میکند یکی از خشنترین سرکوبها را نسبت به اعتراضات کارگری. بروید نسبت به جنبشهای نسبت به اعتراض یا مثلاً ما توی نویسندههای دیگر هم داریم توی جان اشتاینبک هم داریم توی نویسندههای مختلف هست. یعنی ببینید گزارشهای واقعی اینها میدهند. هیچگاه رژیمهای سرمایهداری و هیچ حکومتی آقای دکتر امنیت خودش را در گرو نکات دیگر نمیگذارد. اینها تا زمانی دارند میگویند خود خود دولت بوش زمانی که بوش پسر حمله کرد به عراق بلافاصله اعلام کرد هر نوع گزارش دادن از روندهای نظامی توسط رسانهها باید توسط پنتاگون باشد یعنی مرجع پنتاگون. پنتاگون اگر اجازه نداد خبری نباید درز کند. اینها این حرفهایشان آقای دکتر برای کشورهای دیگر است و برای شرایطی که امنیتشان در خطر نمیافتد. برای هر موجود زنده امنیت عنصر اصلی است یعنی اگر امنیت به خطر افتاد اخلاق را میشود زیر سؤال گذاشت.
نظام سمتی کامل آقای دکتر به امنیت به خطر نیفتاده همین اخلاق را میگذارند زیر پا. یعنی اینها این همینا به این دقت کنید. این همه حرف میزنند درباره حقوق کار حقوق اقشار مختلف و حق اعتصاب مثلاً حق اعتصاب آزادانه. شما بروید ماجرای کمونارها را در پاریس ببینید سال یکهزار و هشتصد. فقط مال آن دوره نیست شبیهش توی دهه یکهزار و سیصد و شصت توی فرانسه تکرار شده. کمونارها چی است؟ آمد یک عده کارگر آمدند اعتراض کردند و آمدند نظام انتخابات هم برقرار کردند داشتند جلوی ارتش اشغالگر آلمان را میگرفتند از فرانسه دفاع میکردند. رژیمی که داشت فرانسه را میفروخت با او سعی کردند بجنگند. اینها چیکار کردند با آنها؟ همه را زدند کشتند سنگینتر این کشتارها را اعمال کردند. این حرفها مبنا ندارد. ببینید تا خود خود جان لاک فیلسوف پدر لیبرالیسم چی میگوید؟ میگوید که ما تسامح و تساهل میکنیم اما بعد میگوید میگوید اما چون پروتستان است میگوید نسبت به یهودیها تسامح میکنیم اما نسبت به چیزا کاتولیکها نه چون دعواشان با کاتولیک است. خود پوپر. پوپر آقای دکتر پوپر توی مصاحبه با اشپیگل عزیزان بروند بخوانند آن مصاحبه را. پوپر یک مصاحبه معروفی دارد. سخن اصلی پوپر چیست؟ میگوید اوپن سوسایتی جامعه باز بهش میگویند جامعه باز چه نوع جامعهای است. مصاحبه مصاحبهکننده جامعه باز و دشمنان آن کتابش است.
آنجا توی مصاحبه میکند مصاحبه میپرسد خبرنگار اشپیگل جامعه باز چیست میگوید جامعه باز جامعهای است که تغییر غیرخشونتبار حکومتها دارد امکانپذیر باشد. این را دقت کنید. بعد مصاحبهگر ازش میپرسد اگر آمدیم بعد میگوید به چه طریق میگوید از طریق انتخابات. میگوید خب اگر آمدیم انتخابات صورت گرفت و توی انتخابات مردم نخواستند این جامعه باز شما را و خواستند حذفش کنند چیکار باید کرد؟ میگوید نه آنجا نه جامعه باز خط قرمز است. درست مثل ادعای جریان غربگرا توی الجزایر وقتی که نیروهای اسلامگرا انتخابات دموکراتیک را بردند بازی را با هم زدند. حالا دکتر اینها اینجوریاند. اینها وقتی که ببینند در واقع تا جایی که میدان مانور میدهند جایی که خودشان به خطر نیفتد ارزشهای لیبرال سرمایهداری به خطر نیفتد تحمل میکنند تا آنجا به خطر بیفتد اصلاً مرز نمیشناسند خشنترین سرکوبها را اعمال میکنند. مگر ما کم سابقه داریم از رفتارهای نظام سرمایهداری در سرکوب تظاهرات؟ اصلاً روز جهانی کارگر چیست؟ کشتن کارگرانی است که هشت ساعت کار در روز میخواستند. آن کارگرها نه پلیس آتش زدند نه زنگ زدند به خانواده آن پلیس بگویند داریم شوهرت را اینجا میکشیم نه این کار را کردند نه دورش رقصیدند نه آمدند نمیدانم نیروهای امنیتی را ببرند نمیدانم مثله کنند هیچکدام کار نه به کلیسا و مکانهای مقدس حمله کردند هیچکدام نه مغازه مردم غارت کردند. روزی میگفتند روزی هشتصد کار زدند داغونشان کردند. جالب است مردمی در فرانسه و اروپا ریختهاند توی خیابان به دلیل اقتصادی مشخصاً که یک روز تحریم نبودند. بله استعمار نشدند استعمار کردند. بله دقیقاً. اپوزیسیون به شکلی که برای ما ساختند ندارند هسته مسلح توی خیابان هم نیست.
مقایسه خشونت، سرکوب و نقش رسانهها
من حیفم میآید وقت شما و مردم را با این سؤال بگیرم ولی چیزی است که مطرح است اینکه چرا کشته نمیشود کسی در فرانسه؟ آیا در فرانسه سلبریتی فرد معروفی هنرمندی اپوزیسیون بیرون کشوری داخل کشوری اجازه دارد جرئت دارد به مردم بگوید که حمله کنید به سمت مقر سپاه سمت بسیج فرانسه بسیج پاریس بروید پلیس را بزنید؟ اصلاً چنین چیزی شدنی هست؟ یک ذره میخواهم بگویم خشونتی که الان هست احتمال دارد افزایش پیدا کند مثلاً یک کسی آنجا قیام کند بگوید بروید مثلاً پایگاه بسیج آقای دکتر شما مسلحانه بکنند یا توصیههای این شکلی کنند زندان میشوند یا اعدام میشوند اگر مجازات اعدام نشود زندان زندان زود حکم. بله بله آقای دکتر.
شهریار زرشناس:ببینید و از این نمونهها سادهتر ما یک کارگردان معروف داریم در جشنواره جشنواره کن این کارگردان چیزش هم فیلمش هم شرکت داده شده بود توی مسابقه بود. این چی گفت؟ ببین چی گفت فقط گفتش که من فلان فیلم را که دیدم احساس تنهایی هیتلر در بمبارانهای برلین متفقین داشتن برلین را بمباران میکردند یکهزار سیصد و چهل و سه هزار و یکصد و چهل و چهار و بمباران معروف دل زدن و اینها دیگر بمبارانها را احساس تنهایی هیتلر را حس کردم. آنچنان باهاش برخورد شد میخواهم محکمی را بگویم ده بار عذرخواهی کرد از جشنواره بیرونش کردند فیلمش را اخراج کردند دیگر نگذاشتند. اتفاقاً اینها قاطعیت دارند برخلاف وضعیت ما هستند. تعارف تعارف. مثال کارگردان که زدید یادم است جنگ اوکراین و روسیه که شروع شد یک تعدادی از هنرمندان ما که از جشنوارههای روسیه و مسکو جایزه گرفته بودند آمدند جلوی دوربین گفتند چون روسیه به اوکراین حمله کرده ما این جایزه را پس میدهیم به مسکو.
الان ما کلی آدم داریم که از فرانسه نشان شوالیه و جایزه گرفتهاند آیا کسی میآید در کمک به بچههای مظلوم فرانسه پس بدهد؟ اینها را همین سؤال من همینه. دقیقاً آقا روشنفکری ما مگر ادعای حقوق بشر ندارد مگر ادعای دفاع از مظلوم ندارد چرا درباره دانشآموز فرانسوی حرفی نمیزند چرا در مقابل درباره مردم فرانسه حرف نمیزند مگر اینها آدم نیستند مگر فقر و فاصله طبقاتی فقط اینور باید بهش توجه کرد آن طرف نباید؟ مگر نه چرا خشونت پلیس را آنم که پرسیدید که چرا چرا اینها چیز نمیشود پلیس مثلاً میگویند کشته نمیشود دو تا دلیل دارد. ببینید توی فرانسه ما جریان چهل ساله جنگ نرم و تهاجم فرهنگی علیه مبانی هویتی فرانسه و علیه ملیت و مردم فرانسه و علیه فرهنگ فرانسه نداشتیم. اینجا از فردای انقلاب یک جریان فعال تهاجم فرهنگی راه افتاد که خیلی وقتها گاهی وقتها توی بعضی دولتها وزارتخانههای مسئول مبارزه خودشان سرویسدهنده ماجرا بودند یعنی توی نظام دانشگاهیمان وزارت ارشاد آنجاها و خیلی جاها. ببینید این مسئله را آنها نداشتند. دوم هستههای تروریستی نداشتند. سوم جریان پرفشار ماهوارهای نداشتند.
آقای دکتر به هیچ زبانی به اندازه زبان فارسی برنامه ماهوارهای وجود ندارد. ما چهار تا شبکه شبانهروزی داریم چندین شب به اصطلاح شبکه فعال پارهوقت هر کسی از اینجا قهر کرده یا اینها پا شده رفته یک شبکه بهش دادهاند. شما نمیگویید علیاد نوریزاده شبکه دارد نمیدانم آن مهرزاد موجودی دارد شبکه دارد این یکی شبکه دارد غیر از آن چهار تا شبکه ذهن انسان ایرانی شبانهروز دارد بمباران میشود. چرا این کار را سر کلاس درس دقیقاً حتی خیلی وقتها استادهای ما سر کلاس درس آقای دکتر این سؤال مهم را باید مردم از خودشان بکنند چرا چرا چرا پول چرا پول میدهند و من و تو بیست و چهار ساعته بوده ایران اینترنشنال موساد اینترنشنال است در واقع بیست و چهار ساعته است بیبیسی جاهای دیگر برنامههایش را تعطیل میکند رادیوش را هم تعطیل میکند سال هشتاد و هشت رادیو را میکند برای ما تلویزیون شبانهروزی میکند آمریکا رادیوش را میکند تلویزیون. چرا مگر زبان فارسی چقدر مهم است پول اینها را کی میدهد چرا میدهد؟ یعنی خب اینها را ما وقتی بفهمیم اینهاست مسئله پاسخ مسئله اینجاست. مردم ما را برانگیخته میکنند مردم ما را دچار تصویر غلط. همین الان به مردم نمیگویند که در فرانسه علت در واقع اعتراضات چیست. میگویم ببینید آنجا یک نفر کشته نشده به خاطر اینکه مسلح آنجا نیست.
میخواهم بگویم اینم ماجرا را نمیگذارد به اصل ماجرا باشد. اصلاً توی فرانسه هیچکی کشته نشده شما به من بگو که فرانسه چرا ملت ریختهاند توی خیابان. دقیقاً آقای دکتر. آن شش هفت روز اول توی ایران اعتراضات معمولی و عادی بود من کسی کشته شد نه کسی کشته شد مگر کسی برخورد شد باهاش مگر کسی باتوم خورد یعنی همین الان عرض کردم اگر در همین فرانسه اگر حمله کنند به صددرصد بروند کلانتری را بگیرند میزنند قلع و قمع میکنند بروند کلانتری بگیرند بروند کلیسا بسوزانند بدن مردم داغ بدن تعدادی شهرداری و چی را سوزاندند. قانونهای جالبی دارند مثلاً اینکه شما در تجمع شرکت کنید ماسک بزنید صورتتان ممنوع نباشد پلیس میتواند بازداشت کند. آقای دکتر آتش نمیتوانید روشن کنید بالای ده هزار نفر دستگیر شدهاند خیلی از اینها را هم حکومت حکومت نظامی اعلام شده حکومت نظامی اعلام شده. شما ببینید بعد شما دارید میگویید نه هیچ برخورد نیست. خب آنجا اصل مسلح باشد مسلماً آنجا میشود. یک بخش کوتاه را ببینیم آقای دکتر جمعبندی میکند.
جمعبندی و پیام نهایی به مکرون
آن روزی پیش خواهد آمد که همین ملتهای اروپایی علیه سیاستمداران و زمامداران و قدرتمندانی که آنها را یکسره تسلیم سیاستهای فرهنگی و اقتصادی آمریکا و صهیونیست کردهاند قیام خواهند کرد.
امانوئل مکرون درباره اعتراضات اخیر فرانسه گفته: «ما در جنگ با ایران مشارکت نداشتیم اما در حال تجربه تبعات آن هستیم.» این در حالی است که وزیر دفاع فرانسه پیشتر به کمک این کشور به رژیم صهیونیستی در رهگیری پرتابههای ایران اذعان کرده بود. پیام شما به رئیسجمهور فرانسه چیست؟ لطفاً پاسخ خود را به شماره سی هزار صد و سی پیامک فرمایید.
خب این بین من داشتم پیامهای شما را میخواندم هم پیامهای جدی هم طنز هست در مورد فرانسه که جالب است بخشی ما معمولاً میخوانیم حالا وقت کم است یا در کانال منتشر میکنیم.
دفاع مقدس تمدنی و آینده ایران
علیرضا زادبر: آقای دکتر بالاخره در یک بخشی از صحبتهایتان شما گفتید که جهان دارد یک نظم جدیدی پیدا میکند. برجستهترینش همین جنگی است که الان هست تهدیدات دشمن بیشتر شده لفاظیشان بیشتر شده حالا قبل از انتخابات بعد انتخابات شدت تهدیدها و اقداماتی که دارند میکنند هم زیاد شد. مردم ما در یک لحظه تاریخی هستند چند ماه مهم را پشت سر گذاشتیم و روزهای مهمتری در پیش است یکی از مهمترینهاشان همین خیابان است. حالا مقایسه خیابان در ایران و فرانسه و بقیه کشورها چه روزهایی را شما میبینید؟ مردم که کار خودشان را درست میدانند و میدانند باید چه کار بکنند تشخیص درستی دارند اما هرچی تهدیدات بیشتر میشود انگار نقشآفرینی باید بیشتر بشود برای حفظ خیابان. بفرمایید.
شهریار زرشناس:ببین ما در هنگامه یک دفاع مقدس تمدنی هستیم. این را باید بدانیم. این دفاع تمدنی است. یعنی ایران این تقابل تقابل بین تمدن غرب مدرن با در واقع نوک تیز بوجبازی غرب مدرن استعمارگر تسلطجو که نظم بینالمللیاش متزلزل شده و دارد تغییر میکند و تمدن ایرانی اسلامی است در حال شکوفایی و در حال بلند شدن و در حال رستاخیز. دعوا کاملاً یعنی دعوا درونتمدنی نیست گاهی وقتها دعواها درونتمدنی است اینجا دعوا دعوای بین دو تمدن است. تمدنی که دارد افول میکند بهخصوص نماینده هژمونی یعنی آمریکا و نظم سرمایهداری اروپایی آمریکاییاش یا انگلوساکسون و تمدنی که دارد بلند میشود تمدن ایرانی اسلامی که بعد از حدود دویست سال سیطره شبه مدرنیته تسلط غربگراها دچار افول شده بود دچار رخوت شده بود قابلیتهایش را نمیتوانست از قوه به فعل دربیاورد حالا دارد بلند میشود و ما در آستانه این هستیم که اگر بتوانیم یک مقاومت پیروزمند را رقم بزنیم یک جهش بزرگ تمدنی را پیش رو داشته باشیم و موقعیت ژئوپلتیکمان کلاً عوض بشود.
من مثال بزنم بسیاری از کشورها بودند که با پیروزی در جنگ موقعیتهاشان به طور کلان عوض شد. یک نمونهاش پروس. پروس دهه یکهزار و سیصد و شصت سه تا جنگ انجام داد و شد هسته مرکزی آلمان و یک آلمان بزرگ را ساخت. شوروی نمونه دیگر است. شما نگاه کنید روسیه سال اکتبر هزار و نهصد و هفده وقتی که اینها بلشویکها پیروز شدند چه کشوری بودند چقدر درب و داغون و ورشکسته و نابود و اینها بودند یکصد و پنجاه میلیون جمعیت یکششم کره زمین وسعت بعد از نظر صنعتی ناتوان و هزار ماجرا حتی بخشهاشان تحت سلطه. شما ببینید سال یکهزار و یکصد و چهل که به اینها حمله شد اینها یک زیرساختهای صنعتی برای خودشان ایجاد کرده بودند و آلمان بهشان حمله کرد اینها توانستند جنگ را ببرند البته نزدیک به بیست و هفت میلیون نفر کشته دادند. ببینید و با رشادت مردمشان یک جنگ کبیر میهنی را رقم زدند جنگ را بردند آلمان را عقب راندند حتی رفتند اروپای شرقی را هم گرفتند از دلش چی متولد شد شوروی ابرقدرت در مقابل آمریکا.
میخواهم بگویم جنگها گاهی وقتها فرصتهای بزرگ ایجاد میکنند. این دفاع مقدس تمدنی ما که یک صبغه مهم مردمی هم دارد این دفاع مقدس میتواند یک ایران مقتدر توانمند جهشیافته با موقعیت بزرگ ژئوپولتیک به عنوان یک محور قدرت در نظم جدید جهانی را به راحتی بیافریند و این را مردم ما بدانند که این اتفاق حتماً حتماً پس از این پیروزی بزرگ ملی ما حتماً به زبان اقتصاد ترجمه خواهد شد و حتماً جریان الیگارش نظم اقتصادی را تغییر میدهد تغییر میدهد نظم اقتصادی را به نفع مردم تغییر میدهد چون مردمان که به مردم و نیروی مسلحاند که این جنگ را بردند نه الیگارشی غربگرای رانتخواری که سیاستهای ضد مردمیاش همین الان هم مردم ما را اذیت کرده و دائم شعارها و سخنان تسلیمطلبانه میدهد.
پس اگر ما جنگ را ببریم که انشاءالله میبریم چون کاملاً ظرفیتش هم داریم نیروی مسلح توانمند ما این آمادگی را دارد این قدرت را دارد دو بار هم نشان داده که پیروز شده این بار هم انشاءالله پیروز میشود. ملت ما هم نشان دادهاند هر بار لحظه حساس میرسد هر بار قرار است شور حماسی باشد میآیند توی خیابان پرشورتر از قبل پرشمارتر از قبل. یعنی شما ببینید هر شبی که حتی آن شبهایی که بعد از بعد از آن ماجرای اسلامآباد و توافق و اینها زمانهایی که دشمن امپریالیستی حمله میکرد ما ساکت بودیم بنا به دلایلی کمشمار بودند تا ایران هم شروع میکرد به زدن مردم ذوقزده میشدند مردم پرشور میآمدند توی جمعیت خیابانها بیشتر میشد. اصلاً حتماً این اتفاق میافتد. یعنی ایشان توجه کنید ببینید به محض اینکه حمله امپریالیستی رخ بدهد به محض اینکه نیروی مسلح قهرمان ما شروع کند پاسخ دادن شگفتیهای نظامیش را رو کند و نشان بدهد ارتش امپریالیستی را عقب براند به همان میزان ببینید جمعیت را توی خیابان چه خواهد کرد. ببینید چقدر پرشور میشود. مردم ما با حماسه رشد میکنند مردم ما با حماسه به شوق میآیند مردم ما با مواجهه با خطر در دفاع از ایران در دفاع از انقلاب در دفاع از موجودیتشان است که اصلاً زنده میشوند و فعال میشوند. مردم ما با ظلم سرمایهداری نئولیبرال رانتخوار اولیگارش ناراحت میشوند و خموده میشوند اما با حماسه و دفاع از میان دوباره برانگیخته میشوند. ما دوباره الان که بعثت مردمی هست این بعثت پرشورتر خواهد شد شک نکنید و این را بدانند مردم توی خیابان بمانند رکن قدرت.
برخی از احتمال حمله صحبت میکنند اخبار احتمال من میگویم جنگ احتمالی از این دشمن هر چیزی در واقع بعید نیست اما مردم تصمیم قطعی دارند بر دفاع یعنی اگر جنگ احتمالی باشد این جملهای که آمریکا میخواهد ایران را ببلعد دقیقاً ایرانیها تصمیم دارند که تسلیم نشوند نه نیروی مسلح ما میگذارد این این کار را بکنند نه ملت ما میگذرد این را. حالا ببینید یک بار دیگر یک دفاع حماسی پیروزمند شکوهمند شکوهمندتر از قبل را مردم رقم خواهند زد خواهید دید و بعد نکته این است اگر این بار ما بتوانیم کار را به نحوی تمام کنیم ضرباتی به آمریکا بزنیم تعداد زیادی اسیر کشته که اصلاً اینجا آقای دکتر که قبل انتخابات آمریکا باشد بعد ببینید تحریمها چقدر ببینید من خودم حدسم این است حدس خود من این است که شانس این اتفاق در این حمله در بعد از آبان بیشتر است به نظر من تا قبلش ولی اینها را قطعی نمیشود گفت ولی آنچه که قطعی میشود گفت این که ما دفاع مقدس پیروزمند را رقم میزنیم و این دفاع زمینهساز جهش بزرگ ژئوپلتیک ایران در منطقه یعنی برتری ایران در منطقه و بدل شدن ایران به محور در نظم جهانی میشود و آن حتماً وضعیت اقتصادی مردم را قویتر میکند.
علیرضا زادبر: ممنونم از شما. همراهی شما. یکشنبه میشود دویست و چهل شب به گمانم و هشت ماه دفاع مقدس مردم ایران. تا آن موقع خداحافظ.