مرتضی نیکخواه مفرد: به شما و بینندگان سلام می‌کنم. هنگام توضیحات همکارتان درباره ماهواره‌برها، به یاد شهید نصیرزاده، شهید حاجی‌زاده و جوانان و دانشمندان فعال در این عرصه افتادم. نام این عزیزان در این صنعت ماندگار است.
انجمن هفته جهانی فضا، شعار امسال را «انقلاب ماهواره‌برها» انتخاب کرده است. این صنعت در سراسر جهان مورد توجه قرار گرفته است. ماهواره‌برها، ماهواره‌هایی با وزن‌های مختلف را در مدار قرار می‌دهند و توسعه آنها باعث گسترش خدمات فضایی و بهره‌مندی بیشتر مردم از این خدمات می‌شود.
ایران از حدود دوازده کشوری است که توان پرتاب بومی دارد. بعضی کشورها ماهواره می‌سازند، اما برای پرتاب به روسیه یا آمریکا وابسته‌اند. فناوری پرتاب به‌آسانی به دست نمی‌آید و دستیابی کشورمان به آن افتخارآفرین است.
مجری: امسال در هفته جهانی فضا چه برنامه‌هایی برگزار می‌شود؟
مرتضی نیکخواه مفرد: هفته جهانی فضا ماهیت آموزشی و ترویجی دارد. نمایش دستاوردهای فضایی کشور بیشتر در چهاردهم بهمن، روز ملی فناوری فضایی، انجام می‌شود.
اهمیت فضا باعث شده یک هفته به معرفی و آموزش آن اختصاص یابد. از دو روز پیش که برنامه‌ها آغاز شده، در سراسر کشور برای گروه‌های مختلف، از کودکان و نوجوانان تا دانش‌آموزان و دانشجویان، برنامه داریم.
کارشناسان و گروه فنی ما محتوای فضایی را متناسب با سن و سطح مخاطب، به زبان قابل‌فهم ارائه می‌کنند. برای دانش‌آموزان، هم به شعار هفته فضا و ماهواره‌برها می‌پردازیم و هم کاربردهای خدمات فضایی را توضیح می‌دهیم. برای دانشجویان نیز نشست‌ها و رویدادهای تخصصی متناسب با رشته تحصیلی‌شان برگزار می‌شود.
مجری: برای علاقه‌مندکردن دانش‌آموزان به هوافضا و ماهواره چه می‌کنید تا در آینده این حوزه را در دانشگاه دنبال کنند؟
مرتضی نیکخواه مفرد: وزیر ارتباطات، آقای دکتر هاشمی، بر ترویج علوم فضایی در میان دانش‌آموزان و آموزش در سنین پایه تأکید دارند. جلسات و برنامه‌های ما در طول سال ادامه دارد و هفته جهانی فضا فرصتی است تا این فعالیت‌ها بیشتر دیده شود.
کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان همکاری خوبی داشته است. انجمن نجوم ایران و وزارت آموزش‌وپرورش هم همراه شده‌اند و امکانات آموزشی و پژوهشی در اختیارمان قرار گرفته است.
دوره‌های آموزشی و ترویجی با هدایت گروه فنی و محتوایی سازمان فضایی ایران، هم‌زمان در سراسر کشور برگزار می‌شود. کودکان و نوجوانان در طول سال با این مباحث آشنا می‌شوند و در هفته جهانی فضا، برنامه‌ها گسترده‌تر و پررنگ‌تر است.
مجری: نوجوانان و جوانانی که برنامه را می‌بینند، یا خانواده‌هایی که می‌خواهند فرزندانشان وارد این فضا شوند، از چه راهی می‌توانند اقدام کنند؟
مرتضی نیکخواه مفرد: می‌توانند به سایت سازمان فضایی ایران و کانال این سازمان در پیام‌رسان بله مراجعه کنند. موضوعات و برنامه‌ها دسته‌بندی شده است؛ از ساخت ماکت پرتابگر تا تولید پادکست و طراحی پوستر.
علاقه‌مندان می‌توانند موضوع موردنظرشان را انتخاب و در دوره مربوط ثبت‌نام کنند. آموزش‌ها هم برخط و هم حضوری است. نشانی محل برگزاری دوره‌ها در استان‌های مختلف اعلام شده و شرکت در آنها رایگان است.
مجری: دو سؤال دارم که شاید پاسخشان مشترک باشد. ممکن است بعضی بپرسند ما چه نیازی به ماهواره و ماهواره‌بر داریم؟ اگر نیاز داریم، چرا از ظرفیت کشورهایی مثل چین و روسیه که با آنها رابطه داریم استفاده نکنیم؟
می‌توانیم ماهواره را بسازیم و پرتابش را به آنها بسپاریم. البته می‌دانم همکاری‌هایی هم وجود دارد، اما چرا خودمان باید دنبال ساخت ماهواره‌بر برویم؟ حتی ممکن است کسی بگوید به‌جای ساخت ماهواره، اشتراک خدمات ماهواره‌های کشورهای دیگر را بخریم. چرا باید برای این حوزه وقت و هزینه صرف کنیم؟
مرتضی نیکخواه مفرد: این پرسش زیاد مطرح می‌شود که با وجود مسائل دیگر، چرا باید برای فضا هزینه کنیم؛ البته هزینه‌ای که اختصاص می‌یابد، آن‌قدر که گاهی نشان داده می‌شود زیاد نیست.
به فرمایش رهبر شهیدمان اشاره کنم که درباره پرتاب سه‌گانه، میانگین سنی جوانان فعال در آن را ۲۶ سال عنوان کردند. این افتخارآفرین است و ریشه در همین آموزش‌ها و فعالیت‌های ترویجی دارد. نوجوانی علاقه‌مند می‌شود و در جوانی می‌تواند در طراحی و ساخت ماهواره یا ماهواره‌بر نقش داشته باشد.
کشورهای دیگر خدمات می‌دهند و ما هم در بعضی رده‌ها از ظرفیت آنها استفاده می‌کنیم، اما تضمینی وجود ندارد که در آینده و تحت هر شرایطی، همه حاضر باشند به ایران خدمت بدهند.
باید فناوری بومی را تقویت کنیم و به آن بها بدهیم تا روزی کشورهای دیگر برای پرتاب ماهواره و دریافت خدمات فضایی به ما مراجعه کنند.