مجری:
گلاب و گل محمدی رو برای ما بگویید. بعضیها فقط در حد اینکه در غذا، حلوا یا به عنوان افزودنی استفاده بشه میشناسند. چه خاصیتهایی دارد که ما ازش بیخبریم؟
خیرخواه:
گل محمدی، یا گل سرخ، گلی ست که ساختارش از ایران شکل گرفته؛ یعنی پایه این محصول ایرانیه و بنابراین تمام آن خواصی که شاید بتونیم بگویم در این گل وجود دارد، از ریشه این گیاه که از خاک این مملکت هست شکل گرفته است.
خیلی خواص خوبی دارد و جزو طبهای قدیمی و سنتی ایران هست.
اولین اثری که دارد، اثر شادیبخشی، آرامبخشی و ضدافسردگیه و به همین خاطر در بسیاری از مراسم مذهبی ایران جا افتاده؛ به عنوان محصولی که عملاً تو شرایط مصیبتبار یا شرایط غم و اندوه استفاده میشه. دلیلش همون آرامشیه که به آدم میدهد.
از خواص بسیار خوب این محصول اینکه خاصیت جوانکننده پوستی دارد؛ به خاطر آن آنتیاکسیدانهایی که توی این محصول هست، فوقالعاده روی پوست مؤثره. واسه همین تو اکثر محصولات آرایشی و بهداشتی دنیا اسانس گل محمدی یا خود گلاب استفاده میشود و هرچه یک محصول آرایشی و بهداشتی در درجه یکتر حساب بشود، عطر گل محمدی در آن بیشتراست
خاصیت دیگه این که خواص گوارشی دارد و عملاً برای کسانی که مشکلات یبوست دارند فوقالعاده مؤثره و در واقع یک ملین طبیعی است.
طعمدهنده فوقالعاده خوشطعمی در غذا حساب میشود و بنابراین جزو فرهنگ ایرانیه که از آن به عنوان طعمدهنده غذا استفاده میکنیم.
مجری:
یک مقدار درباره ظرفیتش هم صحبت کنیم. علتش اینه که فکر میکنم همهما میدانیم وقتی اسم گلاب می اید، شاید موضوع شهر کاشان و قمصر خیلی مطرح بشود، در حالی که اخیراً تحقیقی درباره استان کرمان هم در این زمینه شده. ولی نقاط مختلف کشور هست. از ظرفیتهاش هم به ما بگویید
آقای خیرخواه:
ساختار ابتداییاش شاید به خاطر اینه که در مناطق کوهستانی با ارتفاع بلند و کوهستانهای سرد و خشک، جایگاه پرورش گل محمدی ست. هرچه ارتفاع کوهستان بالاتر باشد، این گل باارزشتره.
جاهای متفاوت کشور ما به خاطر شرایط سرد و خشک، برای رویش این گیاه فوقالعاده خوب است.
در منطقه کاشان، دقیقاً چون حاشیه کویر قرار گرفته و رشتهکوههای کرکس آنجا هست، فوقالعاده خوبه. طرف مقابلش کرمان. حتی این گل محمدی در مناطق غرب کشور، در تبریز، در کردستان، اطراف مشهد و شیراز و استان فارس هم هست.
ولی این گل با نژادهای متفاوت و با کیفیتهای متفاوتی از میزان بو و اسانس وجود دارد. مثلاً گل یک منطقه برای مربا خیلی خوبه، ولی گل منطقه کاشان برای گلاب خیلی خوب است.
مجری:
چه جوری ست مربا گل محمدی؟
خیرخواه:
گل محمدی خیلی خوشمزهای هم هست، خیلی هم مقویه و همه این آثاری که استاد فرمودند هم دارد.
مجری:
آره، کسی میخواهد صبح با نشاطی داشته باشد، مربای گل محمدی مصرف کند؛ خیلی شادابه. چقدر خوب.
درخواست میکنیم که از این به بعد یک نوشیدنی گل محمدی و در حقیقت یکم گلاب در چایی از این به بعد داشته باشیم تا روز بانشاط تری را داشته باشیم.
مجری:
دنیا را ببینید. ما یک زمانی افتخار میکردیم، چون خبرش میرسید مثلاً میگفتن امسال خونه خدا را با گلاب کاشان معطر میکنند. در قیاس با جهان وضعیتمون چطوراست؟ از لحاظ پرورش خود گل و همینطور بحث گلاب، اصلاً در جهان کشورهای دیگر تولید گلاب را دارند؟ در قیاس کیفیت چطور؟
خیرخواه:
به حضورتان عرض کنم که میزان زیر کشت گل محمدی در کشور بالای سی هزار هکتاراست. ایران مقام اول را دردنیا دارد. جایگاه دوم میشود کشور ترکیه با پنج هزار هکتار و بلغارستان هم با کمتر از پنج هزار هکتار.
جاهای دیگر هم مثل افغانستان، چین، هند، سوریه و لبنان دارند، ولی اولاً نوع گلشان با گل ما متفاوته، هم میزان زیرکشت فوقالعاده کم است.
ایران مقام اول را دارد و حدود شصت هزار تن برداشت گل محمدی آمار در کشوراست. ولی در ایران، به خاطر اینکه فرهنگ مصرف گلاب فوقالعاده زیاده و جزو مصرفهای روتین غذایی ما حساب میشود، نود درصد گل محمدی کشور تبدیل به گلاب میشود و کمتر از ده درصدش تبدیل به اسانس میشود.
این گلاب هم صادر میشود به همه جای دنیا.
گل محمدی ترکیه و بلغارستان بیش از نود درصدش تبدیل به اسانس میشود و میرود در صنایع آرایشی و بهداشتی استفاده میشود، ولی گل محمدی ایران بیش از نود درصد تبدیل به گلاب میشود. بنابراین جزو تأمینکنندههای اصلی گلاب دنیا، ایران هست.
تو خود ایران هم چون فرهنگ مصرف فوقالعاده بالاست، معمولاً این حجم زیاد داخل کشور هم مصرف میشود.
مجری:
یعنی غذایی که گلاب داشته باشد، عطر و طعمش...
خیرخواه:
مثلاً قیمه را در نظر بگیرید؛ گلاب داشته باشد، گلاب نداشته باشد، واقعاً تفاوتش از زمین تا آسمان است
مجری:
ولی من شلهزرد را الان تو ذهنم...
خیرخواه:
شلهزرد که اصلاً بدون گلاب نمیشود
مجری:
الان دیگر نوشیدنیها هم امده؛ نوشیدنیهای گیاهی، نوشیدنی گلاب، نوشیدنی نعنا و اینها.
آقای خیرخواه، تو صنایع دارویی چقدر گل محمدی میتواند وارد بشه و ما از این ظرفیت استفاده نکردیم؟
آقای خیرخواه:
ببینید، ان چیزی که در دنیا اتفاق افتاده، گیاهان دارویی، از جمله گل محمدی، فوقالعاده در صنعت دارو در دنیا استفاده میشوند. به طور متوسط بالای سی تا سیوپنج، چهل درصد مصرف داروهای گیاهی در دنیا در واقع هدف درمانی دارد.
ولی خب در ایران این قضیه به اندازه انها رشد نکرده، ولی جای کار خیلی داره. مثلاً اسانس گل محمدی در دنیا در صنعت دارو خیلی استفاده میشود؛ همونطور که تو صنعت آرایش و بهداشتی استفاده میشه، تو صنعت دارو هم خیلی استفاده میشه.
مثلاً پودر گل محمدی، خود گل محمدی به صورت پودر، بهترین ملینه. یعنی شما اگه همراه غذا مصرف کنید، با توجه به نوع غذاها و رژیم غذایی که ما داریم، رژیمهای کمآب، معمولاً گوشت و اینها، اگه ما کنارش پودر گل محمدی رو مثلاً داخل ماست بریزیم، فوقالعاده ملین خوبی هست.
یا خود گلاب رو به عنوان نوشابه از نوشیدنی گلاب استفاده کنیم؛ فوقالعاده برای سیستم گوارشی خوب است. نوشیدنی نعنا هم فوقالعاده س سیستم گوارشی خوبه و در واقع باعث میشه رژیم غذایی ما، رژیم غذایی مناسبی بشود.
مجری:
قبلتر، قدیمتر یادم هست که تو مساجد و اینها، موقع ختم یک گلابی به سر و صورت میزدند. وقتی کسی حالش بد میشد...
حتی من یادم است وقتی جوان بودم، دفعه اول، دومی که رفتم خون دادم و از حال رفتم، پرستار گلاب داشت و گلاب پاشید روی صورت من که یک خورده حالم بهتر بشود.
میخواهم بگویم یه مصارف دمدستی هم دارد. یا حتی در دوره کرونا یادمه تأکید میکردند که با گلاب سر و صورتتون را بشویید. ما الان از این استفاده نمیکنیم. حسام، یعنی نعمت خدادادی کنار ما هست ولی از کنارش همینجوری ساده رد شدیم.
مجری باقری:
من این را اضافه کنم؛ نکتهای که گفتید، چون تو رسید توی حوزه تخصصی خودش بررسی می شود. طب سنتی ما، طب ایرانی ما، در حوزه آروماتراپی یا رایحهدرمانی دارد ازش استفاده میکند. یعنی میخوام بگم که این واقعیت دارد؛ برای تسکین و برای موضوعات دیگراز این موضوع استفاده میکنند.
مجری:
خیلی هم در این زمینه کامل شد. آقای خیرخواه، سؤال بعدی من این است که آیا پرورش خود گل محمدی، ارگانیک و غیرارگانیک دارد؟ تولید ارگانیک و غیرارگانیک دارد و بعد اینجا چه چیزی اهمیت پیدا میکند؟
خیرخواه:
به حضورتون عرض کنم، من این شعر سهراب رو بگویم. سهراب کاشان هست و میگوید: «در گلستانه چه بوی علفی میآید»
سهراب از این یه معنی و مفهومی را میخواهد به ما بگوید. در واقع من فکر میکنم آن زمان سهراب دارد به بحث ارگانیک به این محصول فکر میکند.
شما وقتی صحبت از یک گلستان حضور دارید و صحبت از علف میکنید، یعنی به یک چیزی غیر از گل دارید فکر میکنید، ولی به زیبایی آن گل دارد اضافه میشود؛ آن فضای سبزی که دور این گل هست، حتی آن پروانه، حتی آن کفشدوزک، یعنی آن چیزهایی که کنار این گل دارند زندگی میکنند. حتی به ظاهر آن علف هرزکه دارد زندگی میکند.
یعنی اینکه واقعاً گلی با این ارزش را نمیشود خرابش کرد.
وقتی شما صحبت از ارگانیک میکنید، یعنی حذف سم، یعنی حذف مواد مضر. یعنی گل با این ارزش را شما با سموم نمیتوانی خراب کنید. تو دنیا هم همینو میگویند؛ وقتی شما یک محصول باارزش گیاهی رو دارید، بنابراین باید سم نزنید تا این ارزشش حفظ بشود.
وقتی شما به گیاهان دارویی سم اضافه میکنید، دو تا چیز متناقض کنار هم میگذارید؛ گیاه دارویی که هدفش سلامته، سم که هدفش بیماری ست.
بنابراین بهترین کشاورزی، کشاورزی حذف سمه؛ به صورت محصول ارگانیک و بدون سم استفاده بشود.
مجری:
بسیار هم عالی. در کار گلاب و گل، عهد ازلی این بود...
هم گلش را دوست داریم، هم گلابش را.
این گلهایی که اینجا ملاحظه فرمودید را تقدیم نگاه محمدرضا باقری و شما میکنم؛ همه کسانی که دوستشون دارند. هزاران هزار شاخه گل تقدیم حضورتان.