مجری :غربالگری در شناسایی زودهنگام بیماری‌ها نقش مهمی دارد. امروز می‌خواهیم درباره سرطان ریه، نشانه‌های هشدار و راه‌های پیشگیری و تشخیص به‌موقع آن صحبت کنیم. مهمان ما دکتر فرخ‌پور، مسئول زیرشاخه سرطان ریه انجمن متخصصان ریه ایران، هستند.
مجری : سرطان ریه تا چه اندازه شایع و قابل پیشگیری است؟
دکتر فرخ‌پور : سرطان ریه از سرطان‌های شایع جهان است و مرگ‌ومیر بالایی دارد. در عین حال از سرطان‌هایی است که می‌توان تا اندازه زیادی از آن پیشگیری کرد؛ زیرا مصرف دخانیات عامل خطر اصلی آن است و بخش بزرگی از موارد با مصرف سیگار ارتباط دارد.
مجری : گاهی می‌گویند فردی سال‌ها سیگار کشیده و مبتلا نشده است. این استدلال درست است؟
دکتر فرخ‌پور : خیر. بروز سرطان به تغییرات تدریجی در بافت و ژن‌ها و نیز زمینه فردی بستگی دارد. ممکن است فردی پس از سال‌ها مصرف دچار بیماری شود. مبتلا نشدن یک نفر، بی‌خطر بودن دخانیات را ثابت نمی‌کند.
مجری : کدام نشانه‌ها باید فرد را نگران کند؟
دکتر فرخ‌پور : سرفه‌ای که بیش از دو تا سه هفته ادامه داشته باشد، وجود خون در خلط، تنگی نفس و کاهش وزن بی‌دلیل از نشانه‌های مهم‌اند. این علائم لزوماً به معنای سرطان نیستند، اما باید جدی گرفته و بررسی شوند.
مجری : افراد سیگاری اغلب سرفه مزمن دارند. تفاوت آن با سرفه هشداردهنده چیست؟
دکتر فرخ‌پور: برخی افراد سیگاری به برونشیت مزمن مبتلا هستند و سرفه همیشگی خود را می‌شناسند. اگر شکل یا شدت آن سرفه تغییر کند، سرفه تازه‌ای ایجاد شود یا بیش از چند هفته ادامه پیدا کند، باید به پزشک مراجعه کنند.
مجری : مراجعه نخست برای بررسی این علائم کجاست؟
دکتر فرخ‌پور: فردی که سرفه مداوم، خلط خونی یا تنگی نفس دارد باید برای ارزیابی پزشکی اقدام کند؛ متخصص ریه می‌تواند آزمایش‌ها و بررسی‌های لازم را تعیین کند.
مجری : منظور از غربالگری سرطان ریه چیست؟
دکتر فرخ‌پور : غربالگری برای افرادی انجام می‌شود که هنوز علامتی ندارند، اما در گروه پرخطرند. در دستورالعمل‌های علمی برای گروهی از افراد با سابقه مصرف سیگار و در بازه سنی مشخص، سی‌تی‌اسکن کم‌دوز ریه در نظر گرفته می‌شود تا ضایعات احتمالی پیش از بروز علائم شناسایی شوند. اگر مورد مشکوکی دیده شود، بررسی‌های تشخیصی بعدی انجام می‌شود.
مجری : در ایران از نظر روش‌های تشخیص و درمان چه امکاناتی داریم؟
دکتر فرخ‌پور : متخصصان کشور از دانش و روش‌های تشخیصی و درمانی روز استفاده می‌کنند. نکته بسیار مهم این است که مراجعه زودهنگام انجام شود؛ زیرا تشخیص در مراحل اولیه فرصت درمان مؤثرتر را افزایش می‌دهد.
مجری : درباره سیگار کم‌تعداد، قلیان و دود دست‌دوم چه هشدارهایی دارید؟
دکتر فرخ‌پور: هیچ میزان مصرف دخانیات را نمی‌توان بی‌خطر دانست. طول مدت و مقدار مصرف هر دو بر خطر اثر می‌گذارند. قلیان نیز بی‌ضرر نیست. دود دخانیات برای اطرافیان، به‌ویژه اعضای خانواده در فضای بسته، خطر دارد؛ حتی اگر خودشان مصرف‌کننده نباشند.
مجری : پس بهترین اقدام پیشگیری، کنار گذاشتن دخانیات و پیگیری به‌موقع علائم هشدار است. از حضور و توضیحات شما سپاسگزارم.